Lübnan’da alınan risklerleri değerlendirmek üzere, ülkede bulunan bankaların önemli bir kısmının yönetici ve üst yöneticileri ile 14-15 Mayıs 2103 tarihlerinde ziyaret ettim. Ülke ile ilgili aldığım notlar şöyledir;
-1975 te başlayan ülkedeki Hıristiyan – Müslüman iç savaşı 1990 yılında son bulmuş, iç savaştan önce eşit olduğu belirtilen Hıristiyan ve Müslümanların sayısının günümüz itibariyle %60 Müslümanlar lehine değiştiği belirtilmektedir.
-1976 yılında 30.000 askeri ile Hıristiyanlar lehine Lübnan a giren Suriye, en son eski başbakan Refik Haririnin 2005 yılında suikast sonucu öldürülmesi ve Suriye ye oluşan tepkiler nedeniyle tüm askerlerini geri çekmiştir. Ancak iki ülke arasındaki ekonomik bağ devam etmiş ve Suriye deki mevcut durum ülkeyi olumsuz etkilemektedir.
-2006 yılında başlayan İsrail-Lübnan krizinde çatışma şiddetli geçmiş ve İsrail’in hava saldırıları sırasında Lübnan ve Beyrut’un güney kısmı ağır hasar görmüştür. 2006 yılında çökme noktasına gelen ekonomi sonraki yıllarda yavaş yavaş tekrar toparlanmış. Toparlanmada yurtdışında yaşayan Lübnanlıların ülkelerine verdikleri destek de etkili olmuş.
-Ülkedeki iş adamları, Beyrut merkezden dünya çapında ticaret yapmakta ve bu yapı ciddi bir sanayisi olmayan ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu yapıyı da ülkedeki ekonomik liberalizm ve özgürlükçü uygulamalar desteklemektedir.
-Lübnan bankaları oldukça likit bankalar, mevduatın krediye dönüşüm oranı dünyada ortalama %80 civarında iken bu oran, görüştüğümüz bankalarda %15 ile %45 arasında değişmekte olup, Lübnan bankacılık sisteminde ise ortalama %32,5 seviyesinde. Bu likitidenin riskli piyasalara gitmesini önlemek için Lübnan Merkez Bankası , Yatırım yapılabilir seviyenin altında (BBB) olan ülke ve finansal kuruluş enstrümanlarına yatırım yapılmasını engellemektedir.
-Ancak merkez bankasının likitideyi sağlama alma çabalarına rağmen en son verilere göre Banka kredilerinin %8 i Suriyeye, %8 i Mısır, %5 Ürdün gibi riskli piyasalara verilmiş durumda ve ihracatın %25 leri halen Suriye ye yapılmakta. Bu bankacılık ve Ülke ekonomisi açısından risk teşkil etmektedir.
-Ülkedeki en büyük üç banka; Bank Audi, Blom Bank ve Byblos Bankdır. Bu bankalar içerisindeki Byblos Bank’ın, Suriye de %52sine sahip olduğu 11 şubeli bir bankası ve Kıbrıs Rum kesiminde 1 şubesi ile bölgesel sorunlardan etkilendiği görülmüştür. Ancak toplam büyük yapı içerisinde, ilgili riskli bölge finansallarının çok ciddi bir olumsuzluk oluşturmayacak seviyede olduğu görülmüştür.
927total visits,2visits today
